Idąc do szkoły padał deszcz

Państwo już wiedzą, że – jak na polonistkę – nie mam szczególnie bałwochwalczego stosunku do tak zwanej „czystości języka naszego ojczystego”. Bo wiem, że nie zmienię prawideł jego ewolucji ani praw twórczości, jakim podlega (w takim samym stopniu, jak każde inne tworzywo… choćby granit czy masa papierowa, głos ludzki czy przestrzeń na nadrzecznym murku**).

Śmieszy mnie padanie na kolana przed tym dynamicznym i funkcjonalnym systemem znaków. Czasem padanie zastępcze – bo się odrzuciło większe bóstwa (Absolut; Honor; Ojczyznę; się-Doskonalenie (permanentne), czasem też Cnotą zwane (w rzymskim rozumieniu, nie potocznym)).

Zatem Język pozostał, Języka nam nie kalać, młode pokolenia kalające batożyć (dziś wyłącznie słowem, bo rózeczką duch święty bić dzieci nie radzi… nawet za gorsze rzeczy, niż użycie tego czy innego zapożyczenia czy tabu, niż pobawienie się ortografią umowną naszą, niż poeksperymentowanie z interpunkcją fluktuującą i nie zawsze logiczną, niż łamańce stylistyczne czy składniowe).

Bawi mnie to wszystko niepomiernie… – masy energii tak błędnie, tak niewprawnie ukierunkowanej.

Bawi również dlatego, że, jeśli poobserwujemy dynamikę „błąd versus norma językowa”, dostrzeżemy, jak bardzo nieprzeniknione i kapryśne jest pojedyncze homo sapiens: na jedne lapsusy nie reaguje wcale, na inne czasem, na dalsze alergią. Nieprzeniknione jest, a taktowne być powinno – zatem na ogół się powstrzymuje przed ujawnieniem dysgustu, ale gdyby mu pozwolić…

Zawsze miałam alergię główną – na małostkowych poprawiaczy i poprawnościowców bez wyobraźni. Zawsze lekko irytowało mnie nadużywanie błędnych czy nieprawidłowo-wymiennych użyć ‘pretensjonalnych’ (w okolicach bynajmniej-przynajmniej, jako taki – jako tako, acz/aczkolwiek zamiast choć/chociaż… albo zgodnie z powyższym w mowie a nie piśmie).

…I zawsze sprawiał mi estetyczną przykrość brak wprawy w uzgadnianiu podmiotu domyślnego imiesłowowego równoważnika zdania ze zdaniem głównym*.

Podmiot powinien być ten sam – osobowy, w stronie czynnej.
Zwłaszcza w wypowiedzi pisemnej, starannej, oficjalnej, urzędowej – a tu lapsusy pojawiają się niestety najczęściej. Bo dobrze jest pochwalić się użytkową znajomością konstrukcji wielokrotnie złożonych, w tym podrzędnie, w tym imiesłowowych… ale… dopiero trening i czujność czynią mistrza. Sama pretensjonalność – czyni niechlujność-nieporadność.

ĆWICZENIE
Jeśli więc, o drogi Czytelniku, nie masz jeszcze żadnej poprawnościowej alergii własnej
- popraw poniższe lapsusy zgodnie z obowiązującymi zasadami
- i bądź przez resztę życia wybiórczo, równoważnikowo-wybredny, jak B ;/
Będzie ci coraz gorzej – błąd ma szansę stać się normą wcześniej, niż przypuszczamy.

Tak kalkulując, kosztowałoby to panią… (urzędnik do mnie)
Jak co roku – myśląc o sukcesach na skoczniach świata – wszystkie oczy skierowane są na Adama Małysza. (M. Solecki, PR Kraków)
I natężenie ruchu wciąż rośnie, także w przeciwnym kierunku, jadąc od 29.Alei. (wszechobecne)
Jeśli chodzi o moje inicjatywy będąc przewodniczącym komisji, radzimy… (jakiś poseł cytowany przez TOK)
Czytając prasę międzynarodową, wszyscy nas krytykują. (Red Graczyk, TOK)
Biegnąc rano po bułki, nie przychodzi nam do głowy, ile godzin wcześniej zaczął się proces produkcji. (kierowca vana pod piekarenką… z profesorską pewnością siebie)

… tylko kilka przykładów z końca ubiegłego tygodnia…

___
*Zaraza przeszła na nas najprawdopodobniej z angielszczyzny.
Por. zalecenia, przepisane z podręcznika Adv. English, „Success” (Pearson-Longman):
MIND THE TRAP
The subject in a participle clause should normally be the same as the subject of the main verb.
Looking through a telescope, a ship came into view.
Looking through a telescope, I saw a ship.

However, phrases which indicate the speakers’ attitude e.g. broadly speaking, judging from, considering everything, can precede a clause with a different subject.

Considering everything, Harrison deserved to win the prize

**ĆWICZENIE 2 (dla zaawansowanych):
Jakie znaczenia niesie fakt, że wyjątkowo korzystna przestrzeń na zbudowanym dekadę temu, nadwiślańskim murze przeciwpowodziowym pozostaje z jakichś powodów niezagospodarowana przez grafitti?